Analiza DNK iz mumija sa lokaliteta Camarones u severnom Čileu pruža najjači genetski dokaz da su velike boginje (variola) u Amerike uvedene tokom evropske kolonizacije. Ispitana su 13 kostiju; u fragmentima bedrene kosti muškarca i žene otkriveni su sojevi datirani između 1492. i 1631. godine. Filogenetska analiza pokazuje da se taj soj smestio između srednjovekovnih evropskih i kasnijih varijanti, što podržava evropsko poreklo zaraze.
DNK mumija iz Čilea potvrđuje: Velike boginje stigle su u Amerike tokom evropske kolonizacije
This photo provided by Bernardo Arriaza shows the Camarones coast on Nov. 2, 2018, in Northern Chile, where scientists found evidence of ancient smallpox infections. (Bernardo Arriaza via AP)
Analiza drevne DNK iz mumija pronađenih na lokalitetu Camarones, na severu Čilea, donosi najjasniji genomiski dokaz do sada da su velike boginje (variola) u Amerike uvedene tokom evropske kolonizacije.
Velike boginje bile su jedna od najsmrtonosnijih bolesti u ljudskoj istoriji pre nego što su iskorenjene 1980. godine zahvaljujući vakcinaciji. Preživelima su često ostajali duboki i osakaćujući ožiljci, a bolest je do srednjeg veka i novog doba izazivala velike epidemije širom Evrope i Azije.
Šta su istraživači uradili
U novoj studiji objavljenoj u časopisu Science, genetičar Shigeki Nakagome i saradnici analizirali su 13 uzoraka kostiju ranije prikupljenih na arheološkom nalazištu u Camaronesu. U drevnoj DNK iz fragmenata bedrene kosti jednog odraslog muškarca i jedne odrasle žene pronađeni su tragovi infekcije virusom velikih boginja.
Datovanje i genetska poređenja
Na osnovu radiokarbonskog datiranja i molekularnih analiza, istraživači procenjuju da su ta dva lica verovatno preminula između 1492. i 1631. godine. Upoređivanjem sekvenci, virus iz ovih uzoraka smestio se filogenetski između evropskih sojeva iz srednjeg veka i kasnijih varijanti, što snažno podržava hipotezu da su sojevi u Amerikama evoluirali iz evropskih linija.
"Niko danas ne bi dovodio u pitanje da su velike boginje stigle na ovaj poluostrvo tokom kolonizacije, ali ovime se to dokazuje," izjavilа je Patricia Foster, biolog sa Indiana University, koja nije učestvovala u studiji.
Pitanja o putanjama širenja
Istraživači napominju da ostaje nejasno kojim tačno putem je virus stigao u Južnu Ameriku. Moguće je da su ga prenosili evropski doseljenici, ali nije isključena ni uloga Afrike i trgovine robljem u prenošenju virusa između kontinenata. Otkrivanje infekcija u regiji gde ranije nije bilo beleški o velikim boginjama otvara pitanje da li su one mogle dopreti i putem postojećih autohtonih trgovačkih mreža koje su funkcionisale pre dolaska Evropljana.
Evolucija i ljudska cena
Analize različitih sojeva omogućile su naučnicima da prate kako se virus s vremenom menjao — uključujući gubitak funkcije pojedinih gena koji su možda doprineli većoj patogenosti. Dva ispitanika bili su stara između 18 i 35 godina, a bolest je verovatno bila uzrok njihove smrti.
"Nije u pitanju samo kulturni ili demografski uticaj. To je bukvalno zapisano u biološkim podacima koje i danas možemo izvaditi i pročitati," rekla je Constanza de la Fuente Castro, koautorka studije i biološka antropološkinja sa Univerziteta u Čileu.
Ovo istraživanje ne samo da potvrđuje istorijske zapise o razornom uticaju velikih boginja na autohtone populacije Amerike, već i pokazuje kako se moderne molekularne metode mogu koristiti za rekonstrukciju prošlih epidemija i njihovih puteva širenja.
Izvor: Studija objavljena u časopisu Science; izveštaj Associated Press.
Pomozite nam da budemo bolji.
