Studija objavljena u Sustainable Development predlaže postepeno smanjenje svetske populacije na oko 4 milijarde do 2200. godine kako bi se smanjio pritisak na resurse i sačuvala prirodna baština. Autori odbacuju prisilne mere i umesto toga zagovaraju širok pristup planiranju porodice i obrazovanju devojčica. Kao primeri pada fertiliteta navode Iran, Južnu Koreju i Kostariku. Kritičari upozoravaju da su nejednaka raspodela resursa i prekomerna potrošnja jednako važni problemi.
Naučnici Predlažu Smanjenje Svetske Populacije Na 4 Milijarde Do 2200. Kao Put Ka Održivosti
A new study explores how a smaller global population could reduce environmental pressure and preserve the planet for generations. | ©Image Credit: Owen Cannon / Unsplash
Nova, kontroverzna studija objavljena u časopisu Sustainable Development predlaže postepeno smanjenje svetske populacije na približno 4 milijarde ljudi do 2200. godine kao jedan od načina za smanjenje pritiska na prirodne resurse i očuvanje biodiverziteta.
Šta studija predlaže
Autori naglašavaju da je cilj postepen i nenasilan: bez prisilnih mera, masovnih sterilizacija ili eugenike. Umesto toga, plan se zasniva na širenju pristupa planiranju porodice, unapređenju obrazovanja — naročito devojčica — i jačanju zdravstvenih servisa u regionima sa visokim natalitetom.
"Blago okončavanje i reverzija rasta populacije i ublažavanje uticaja po glavi stanovnika je pro-prirodna i pro-ljudska strategija," pišu autori. "Takav svet je u našem dometu."
Primeri iz prakse
Studija navodi istorijske primere pada fertiliteta koji su povezani sa boljim pristupom zdravstvenim uslugama i obrazovanju:
- Iran: Fertilitet je pao sa oko 4,08 dece po ženi (1992) na 1,94 (2001) nakon intenzivnijeg pristupa planiranju porodice.
- Južna Koreja: Fertilitet je smanjen sa 4,07 (1972) na 1,93 (1984) u okviru šireg društvenog razvoja.
- Kostarika: Kontinuirane investicije u zdravstvo i obrazovanje smanjile su stopu sa 4,16 (1972) na 1,98 (2009).
Argumenti i protivargumenti
Autori tvrde da istovremeno treba smanjivati i uticaj po osobi — odnosno potrošnju i intenzitet iskorišćavanja resursa. Naglašavaju da ne postoji ekološki održiv model koji podrazumeva neograničen rast populacije i potrošnje.
Kritičari odgovaraju da su glavni problemi nejednaka raspodela resursa, prekomerna potrošnja i odgovornost industrija i vlada, a ne samo ukupan broj ljudi. Postoje i istorijske traume povezane sa ranijim populacionim politikama koje su bile prisilne i diskriminatorne, zbog čega autori posebno ističu ljudska prava i izbor.
"Naši rezultati sugerišu da stalno rastući nivoi populacije i potrošnje resursa nisu u interesu budućih generacija... Pomoći da rast populacije prestane i blago i pravedno se obrne, uz ublažavanje uticaja po glavi stanovnika, naša je najbolja nada..."
Zaključak i kontekst za Srbiju
Za čitaoce u Srbiji, poruka studije je dvosmerna: sa jedne strane važno je podržavati reproduktivna prava i obrazovanje (posebno žena i devojčica); sa druge, treba otvoreno razgovarati o tome kako smanjiti ekološki otisak kroz promene u potrošnji, politici i ekonomskim modelima. Temeljna poruka je da rješenje zahteva kombinaciju društvenih reformi, boljeg upravljanja resursima i zaštite ljudskih prava.
Izvori: Sustainable Development; IFLScience. Originalni tekst je prilagođen i preveden za srpsku publiku.
Pomozite nam da budemo bolji.
