Studija objavljena u GeoHealth (2011–2021) pokazuje da godišnji gubitak krošnje u čikaskim četvrtima korelira sa porastom smrtnosti, dok godišnje povećanje krošnje vodi ka značajnom padu smrtnosti. Svaki procentni poen godišnjeg povećanja krošnje povezan je sa približno 10% smanjenja smrtnosti, naročito kod kardiovaskularnih, respiratornih i mentalnih uzroka. Iako studija ne dokazuje direktnu uzročnost, naglašava da očuvanje zrelog drveća može doneti brže i veće javnozdravstvene koristi nego sama sadnja novih stabala.
Očuvanje zrelog drveća bolje štiti zdravlje nego sadnja novih, pokazuje studija iz Čikaga
Neighborhoods that lost canopy cover year over year saw mortality rates rise, while those that gained canopy saw death rates fall. | Credit: Robert Abbott Sengstacke via Getty Images
Novo istraživanje objavljeno 5. avgusta u časopisu GeoHealth ukazuje da gubitak zrelog drveća u čikaskim četvrtima može imati ozbiljne posledice po zdravlje i smrtnost stanovništva. Istraživanje je pratilo promene u krošnji i stope smrtnosti po kenzusnim područjima tokom 2011–2021. godine i uporedilo ih sa više od 220.000 zapisa o smrtnim ishodima.
Ključni nalazi
Autori su utvrdili da je važnija dinamika krošnje iz godine u godinu nego samo ukupan broj stabala: četvrti koje su kontinualno gubile krošnju beležile su porast smrtnosti, dok su one koje su povećavale krošnju imale pad smrtnosti. Svaki godišnji porast krošnje od jednog procentnog poena bio je povezan sa približno 10% smanjenjem ukupne smrtnosti, sa najozbiljnijim smanjenjima kod kardiovaskularnih, respiratornih i mentalnih uzroka.
Metodologija i ograničenja
Istraživači su integrisali godišnje satelitske procene krošnje za svako čikagsko kenzusno područje (2011–2021) sa državnim i gradskim podacima o smrtnim ishodima. Statistički modeli kontrolisali su faktore kao što su letnje temperature, zagađenje vazduha, prihodi i stambena segregacija. Kao i kod svakog opažačkog rada, studija pokazuje povezanost, ali ne i definitivnu uzročnost.
Satelitski podaci imaju ograničenja: mogu prevideti tek zasađena ili mala stabla i time potceniti stvarnu krošnju; naprotiv, finija merenja mogu bolje detektovati mlade sadnice. Takođe, novo zasađena stabla ne obezbeđuju instant hladovinu i dugoročne koristi koje daju zrela stabla.
Prostorna nejednakost i zdravlje
Geografski obrasci odražavaju istoriju ulaganja i nejednakosti u Čikagu: Južna i Zapadna strana zabeležile su najveće gubitke krošnje, najtoplija leta i najviše stope smrtnosti, dok su naselja uz jezero ostala hladnija sa nižom smrtnosti.
"Ovo potvrđuje ono što vidimo i u drugim gradovima," napomenuo je Vivek Shandas, profesor urbanih studija, komentarišući da mnogi gradovi gube zelenilo, a najtopliji kvartovi obično gube više ili dobijaju manje drveća nego hladniji delovi.
Implikacije za politiku
Autori su modelovali hipotetičko godišnje povećanje krošnje od 0,03% (otprilike tempo sadnje od 14.000 stabala godišnje u Čikagu) i procenili da bi to moglo sprečiti približno 105 smrti godišnje zahvaljujući ukupnom povećanju krošnje. Ipak, istraživači i komentatori upozoravaju da je to modelna procena i da zaštita postojećih, zrelih stabala verovatno donosi brže i veće zdravstvene koristi nego samo masovna sadnja novih stabala.
Zaključak: Zaštita i očuvanje zrelog urbanog drveća treba da bude prioritet javnih politika za ublažavanje toplotnih rizika i zaštitu zdravlja, uz paralelne programe sadnje koji uzimaju u obzir vreme rasta i održavanje mladih stabala.
Pomozite nam da budemo bolji.
