Rana verzija studije objavljena u Nature pokazuje da život unutar oko 0,1 milje (500 stopa) od hemijske čistionice povezuje s približno 14% većim rizikom od Parkinsonove bolesti kod osoba starijih od 67 godina. Rizik za motorni oblik bolesti, koji utiče na hod i ravnotežu, bio je 23% veći. Najveća povećanja zabeležena su u južnom Ilinoisu, duž granice Tenesi–Kentaki i u centralnoj Pensilvaniji. Autori ističu ulogu hemikalija TCE i PCE i pozivaju na dalje istraživanja i javnozdravstvene mere.
Život Blizu Hemijske Čistionice Povećava Rizik Od Parkinsonove Bolesti — Do 150% Viši Rizik U Nekim Regionima SAD
Stock image of a woman operating a dry cleaner conveyor beltCredit: Getty
Novo istraživanje objavljeno kao rana, neurednikovana verzija u časopisu Nature ukazuje da život u neposrednoj blizini komercijalnih hemijskih čistionica može povećati rizik od Parkinsonove bolesti kod starijih osoba. Autori su analizirali populaciju stariju od 67 godina i povezali udaljenost prebivališta od čistionice sa verovatnoćom obolevanja.
Ključni rezultati
Osobe koje su živele unutar 500 stopa (približno 0,1 milje) od čistionice imale su oko 14% veće šanse za dijagnozu Parkinsonove bolesti u poređenju sa onima koji su živeli četiri ili više milja dalje. Za oblik Parkinsonove bolesti koji prvenstveno utiče na hod, ravnotežu i sklonost padovima, rizik je bio 23% veći kod stanovnika u neposrednoj blizini.
Regionalne razlike
Autor istraživanja ističe da se povezanost nije jednako javljala svuda: najizraženije povećanje rizika zabeleženo je u južnom Ilinoisu (oko 150% veći rizik), duž granice Tenesi–Kentaki (110% veći), dok je u centralnoj Pensilvaniji rizik bio udvostručen. Severni centralni Indiana, oblast Dalas–Fort Worth i veća oblasti Detroita beleže povećanja od približno 88%, 50% i 40% respektivno. Povećanja su zabeležena i u delovima južne Kalifornije, Njujorka i Nju Džerzija.
Koje hemikalije su u igri?
Autori navode kao glavni osumnjičeni trihloretilen (TCE) i perhloroetilen (PCE). TCE je poznat kancerogen povezan sa rakom bubrega, a PCE, koji se dugo koristio u industriji čišćenja, može se razgrađivati do TCE-a u okolini. Oba jedinjenja su zabrinjavajuća zbog dokazane neurotoksičnosti i dugotrajne prisutnosti u životnoj sredini.
Stock image of a woman loading clothing into a dry cleaning machineCredit: Getty
Doza–odgovor i implikacije
Istraživanje je zabeležilo jasnu doza–odgovor vezu: najveći rizik primećen je kod osoba koje žive najbliže čistionicama. Autori zaključuju da izloženost TCE-u predstavlja potencijalno ispravljiv faktor rizika za Parkinsonovu bolest i pozivaju na dalje mere — od preciznijeg praćenja zagađenja, preko sanacije kontaminiranih lokacija, do promene prakse i regulatornih odgovora.
"Ova studija doprinosi rastućem broju dokaza da izloženost u životnoj sredini može igrati važnu ulogu u Parkinsonovoj bolesti," rekao je dr Brad Racette, jedan od glavnih autora.
Ograničenja
Važno je napomenuti da je reč o posmatračkoj studiji i da sama povezanost ne dokazuje uzročnost. Udaljenost od čistionice je indikator potencijalne izloženosti, ali nisu direktno izmerene individualne koncentracije hemikalija u telu učesnika. Potencijalni faktori konfuzije (npr. prethodna profesionalna izloženost, socioekonomski status, lokalna industrija) zahtevaju dodatnu analizu.
Šta dalje?
Autori i stručna javnost pozivaju na dodatna istraživanja, praćenje kvaliteta zemljišta i podzemnih voda u susedstvima čistionica, kao i na javnozdravstvene mere koje bi smanjile zagađenje i izlaganje rizičnim hemikalijama. Za pojedince, korisne mogu biti mere informisanja zajednice i lokalni programi sanacije kontaminiranih lokacija.
Parkinsonova bolest je progresivni poremećaj mozga koji izaziva tremore, ukočenost i probleme sa ravnotežom i koordinacijom; ne postoji potpuni lek, ali postoje tretmani koji ublažavaju simptome, navodi Nacionalni institut za starenje.
Pomozite nam da budemo bolji.
