Nova studija u PLOS Biology pokazuje da morske gljive u sedimentima Kongsfjordena efikasno apsorbuju rastvorene aminokiseline i ugrađuju ugljenik i azot u svoju biomasu. Pronađeno je preko 80 vrsta, uključujući 34 iz roda Alatospora, koje ostaju aktivne i pri niskom kiseoniku. Gde gljive dominiraju, emisija CO2 je smanjena, što ukazuje na njihov potencijal u sekvestraciji ugljenika. Autori pozivaju na dalje istraživanje zbog brzih ekoloških promena u Arktiku.
Morske gljive u Arktiku: Neočekivani čuvari ugljenika u fjordskim sedimentima
Fungi in the Arctic sediments could look a bit like this. (David Spears FRPS ASIS FRMS/Corbis Documentary/Getty Images)
Gljive su svuda oko nas — u deblima drveća, među zrncima zemljišta, u telima živih bića, ali i u okeanu. Novo istraživanje objavljeno u PLOS Biology otkriva da su morske gljive u arktičkim sedimentima efikasni akteri u zadržavanju ugljenika i azota, posebno u sistemima poput norveškog fjorda Kongsfjorden.
Samples were collected from around Kongsfjorden. However, fungal taxon data were assessed for just one site: AWI2. (Trejos-Espeleta et al.,PLOS Biol., 2026)
Šta su naučnici otkrili
Istraživanje, koje su sproveli Trejos-Espeleta i saradnici (2026), kvantifikovalo je koliko gljive u morskim sedimentima ugrađuju rastvorene aminokiseline u svoju biomasu. To znači da ove mikroskopske organizme pretvaraju lako razgradive organske materije u čvrstu biomasu, čime smanjuju količinu CO2 koja se vraća u atmosferu.
Conceptual model of fungal contributions to the marine carbon cycle in pelagic and benthic systems, integrating findings from the new study by Trejos-Espeleta and colleagues. (Reich,PLOS Biol., 2026)
"Naša studija pokazuje da gljive u Arktičkom okeanu mogu značajno doprineti skladištenju ugljenika u sedimentima putem svog izuzetno efikasnog metabolizma," kaže geomikrobiolog William Orsi (LMU Munich).
Gde su prikupljeni uzorci i kako su analizirani
Autori su uzimali uzorke iz različitih okruženja oko Kongsfjordena — od glečerskih prilaza i tundre do površinske morske vode i sedimenta. Taksonomska analiza gljiva sprovedena je posebno za lokalitet označen kao AWI2. Uzorci su zatim korišćeni u inkubacionim eksperimentima koji su pratili asimilaciju označenih aminokiselina i emisiju CO2.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Ključni nalazi
- Otkriveno je više od 80 različitih vrsta gljiva u sedimentiima; 34 vrste su iz grupe poznate kao aquatic hyphomycetes, naročito rod Alatospora.
- U poređenju s obližnjim tundra zemljištima, na morskom dnu je zabeležen znatno viši odnos biomase gljiva prema prokariotima.
- Gde su gljive dominirale u asimilaciji rastvorenih organskih materija, emisija CO2 je bila značajno manja nego u uzorcima kojima su dominirali prokarioti.
- U inkubacionim eksperimentima mnoge morske vrste su efikasno razgrađivale aminokiseline i pri niskom nivou kiseonika; Alatospora je naročito tolerantna jer su sedimentni slojevi anoksični već nekoliko milimetara ispod površine.
Širi značaj i preporuke
Rezultati upućuju da morske gljive predstavljaju značajan, dosad podcenjen sloj u globalnom ciklusu ugljenika, naročito u arktičkim fjordovima koji su važna žarišta sekvestracije ugljenika. Autori i nezavisni komentatori pozivaju na šira, holistička istraživanja morskih mikrobioma kako bi se bolje kvantifikovao doprinos gljiva u dugoročnom skladištenju ugljenika, pogotovo u uslovima ubrzanih promena u Arktiku.
"Arktik se menja pred našim očima, a uloga gljiva u tim sistemima ne sme više biti zanemarena," kaže vodeći autor Juan Carlos Trejos-Espeleta.
Studija: Trejos-Espeleta i saradnici, PLOS Biology, 2026.
Pomozite nam da budemo bolji.
