Švedska studija na oko 376.000 osoba i 14 godina podataka pokazuje da pravovremeni skrining raka debelog creva može smanjiti smrtnost do 43%. Ranija procena je ukazivala na 14% smanjenja rizika za one koji su primili poziv, ali veća korist se vidi kod osoba koje stvarno učestvuju u pregledu. I pored benefita, oko trećina pozvanih preskače skrining. Istovremeno, beleži se rast slučajeva među osobama od 25 do 49 godina i postoji zabrinutost zbog otpornosti na hemoterapiju.
Skrining raka debelog creva smanjuje smrtnost do 43% — švedska studija na 376.000 ispitanika
Rates of bowel cancer are rising among young people across the globe. Researchers say routine screenings could help reduce death rates. Joerg Carstensen/dpa
Nova analiza podataka iz Stokholma pokazuje da pravovremeni skrining raka debelog creva može značajno smanjiti smrtnost — do 43% prema revidiranoj proceni istraživača sa Karolinska Institutet i Umeå University.
Rezultati i obim istraživanja
Istraživanje se zasniva na 14 godina zdravstvenih podataka i obuhvata oko 376.000 osoba iz regiona Stokholm. Autori rada, objavljenog u časopisu JAMA Network Open, navode da je ranija procena pokazala 14% niži rizik od smrtnog ishoda za one koji su dobili poziv za skrining, dok revidirana analiza ukazuje na veću korist kada se uzme u obzir ko je zaista učestvovao u programu.
„Smrtnost je značajno niža među onima koji zaista pristupe skriningu“ — rekao je Johannes Blom, vanredni profesor na Karolinska Institutet.
Zašto je odaziv važan
Uprkos dostupnosti besplatnog univerzalnog skrininga u Švedskoj, otprilike jedna od tri pozvane osobe preskače pregled. Autori ističu da je to propuštena prilika, jer redovan skrining dovodi do ranijeg otkrivanja bolesti i značajno boljih ishoda lečenja.
Dodatni kontekst
Istovremeno, druge studije upozoravaju na rast incidence kolorektalnog karcinoma među mlađim odraslim osobama. Radovi objavljeni početkom 2024. u časopisu Annals of Oncology i izveštaji American Cancer Society pokazuju porast slučajeva u Evropi i Severnoj Americi među osobama starim 25–49 godina. Takođe, istraživači sa Queen's University Belfast nedavno su objavili nalaze o razvoju otpornosti raka debelog creva na neke hemoterapijske pristupe, što dodatno naglašava značaj prevencije i ranog otkrivanja.
Praktična poruka
Stručnjaci pozivaju pojedince da se odazovu na pozive za skrining jer to može spasiti živote. Policymakeri i zdravstveni sistemi treba da nastave rad na povećanju obuhvata i smanjenju barijera za učešće u programima skrininga.
Pomozite nam da budemo bolji.
