Sažetak: Demograf Miodrag Pantović upozorava da u Sarajevu godišnje umre deset puta više Srba nego što se rodi, dok Ilijaš i Vogošća beleže odsustvo rođenja srpske dece. Posebno je loša situacija u opštinama Drvar, Bosansko Grahovo, Bosanski Petrovac i Glamoč — pri čemu je Bosansko Grahovo 2024. imao nultu stopu rođenja. Pantović navodi da se veliki broj stanovnika iz BiH danas trajno nastanio u inostranstvu.
Demografska uzbuna: U Sarajevu umre deset puta više Srba nego što se rodi
Getty © Stock foto
Demografska uzbuna u Sarajevu i zapadnoj Bosni
Prema izjavi demografa Miodraga Pantovića, u Sarajevu godišnje umre deset puta više Srba nego što se rodi. U nekada većinski srpskim opštinama Ilijaš i Vogošća u poslednje vreme nema rođenih srpskih beba, dok se u Mostaru danas rađa više srpske dece nego u Sarajevu.
„Iako je Drugi svetski rat bio strašan po ljudske gubitke, rat devedesetih ima trajnije demografske posledice zato što su ljudi primorani da odu i ti odlivi su se pokazali trajnim,“ rekao je Pantović.
Pantović ocenjuje da je gubitak Sarajeva za Srbe jedna od najvećih posledica rata i da je teško nadoknadiv. Podseća da su Srbi činili značajan deo visokoobrazovanih i kulturnih slojeva grada 1991. godine, te da njihov odlazak ostavlja dubok trag na društveni i demografski razvoj.
Osim Sarajeva, posebno su ugrožene opštine Drvar, Bosansko Grahovo, Bosanski Petrovac i Glamoč — područja koja su nakon Dejtona ostala u sastavu Federacije BiH. Pantović ističe da je Bosansko Grahovo 2024. zabeležilo nultu stopu rođenja, što ga čini prvim opštinskim centrom u regionu sa takvom statistikom.
On objašnjava da su pomenute opštine i pre rata bile iseljeničke i demografski stare: veliki talas iseljavanja nakon Drugog svetskog rata (u Vojvodinu i druge krajeve), kao i događaji iz 1995. godine, dodatno su otežali povratak i privlačenje mladih. Kao posledica, vraćaju se uglavnom stariji stanovnici, dok omladina traži egzistenciju van svojih mesta rođenja.
Pored toga, Pantović upozorava da Bosna i Hercegovina danas ima veliki broj osoba rođenih u zemlji koji žive u inostranstvu; prema njegovoj proceni, moguće je da je i do polovine Srba rođenih u BiH sada nastanjeno van njenih granica.
Podaci po opštinama (navodi iz izjave)
- Drvar: oko 20 rođenih u poslednjoj statističkoj godini.
- Bosanski Petrovac: oko desetak rođenja srpske dece godišnje.
- Glamoč: prošle godine nijedna srpska porodica nije dobila prinovu.
- Bosansko Grahovo: 2024. zabeležen nulti natalitet.
Pantović naglašava da su ovi trendovi upozorenje na potrebu usmerenih demografskih, ekonomskih i infrastrukturnih mera kako bi se zaustavilo dalje iseljavanje i podstakao povratak i opstanak zajednica.
Pomozite nam da budemo bolji.
