Talasi vrućine i požari: Koje zemlje EU imaju najviše profesionalnih vatrogasaca i kako se pripremaju?

Šumski požari su 2026. pogodili više evropskih zemalja, a do početka avgusta ta je godina bila među najgoregodišnjeg po površini izgorene zemlje u nekoliko država. EU radi na jačanju kapaciteta za odgovor na intenzivnije i duže sezone požara — pri čemu su profesionalni vatrogasci, avioni i helikopteri ključni elementi odbrane.

Najvažniji podaci

Prema Eurostatu, u EU je 2025. bilo 372.400 profesionalnih vatrogasaca, što čini oko 0,18% ukupno zaposlenih. Ovaj podatak obuhvata profesionalne vatrogasce (uključujući vatrogasce za šume) ali ne obuhvata dobrovoljce. Takođe, podaci ne izdvajaju koliko je vatrogasaca specijalizovano isključivo za gašenje šumskih požara, a Eurostat ne pokriva pet država članica.

Ko ima najviše vatrogasaca?

Po stanju u 2025. godini, vodeće zemlje po broju profesionalnih vatrogasaca su:

• Nemačka: 57.700
• Francuska: 47.700
• Italija: 43.500
• Poljska: 40.000
• Španija: 38.500

Velika četvorka (Nemačka, Francuska, Italija i Španija) ima oko 187.400 profesionalnih vatrogasaca, odnosno 50,3% ukupnog broja u EU. Na dnu skale su Kipar i Estonija, svaka sa manje od 2.000 profesionalnih vatrogasaca.

Udeo vatrogasaca u zaposlenosti

Gledano kao udeo u ukupnom zapošljavanju, najviše stope imaju Grčka (0,47%) i Hrvatska (0,43%). Portugal ima 0,33%, dok je EU prosek 0,18%. Među najvećim ekonomijama, udeli su: Italija 0,18%, Španija 0,17%, Francuska 0,16% i Nemačka 0,14%.

Koordinacija u krizi: UCPM i rescEU

Broj profesionalnih vatrogasaca daje samo deo slike: u teškim sezonama zemlje mogu tražiti pomoć kroz mehanizme EU. "— Nijedna zemlja ne bi trebalo da se suočava sa požarima sama. Kroz naš mehanizam civilne zaštite, Evropa brzo premesta avione, helikoptere i vatrogasce tamo gde su najpotrebniji," izjavila je komesarka za pripremljenost i upravljanje krizama Hadja Lahbib 17. avgusta.

RescEU i evropski civilno-zaštitni fond trenutno uključuju 22 aviona za gašenje požara i 5 helikoptera, koji se brzo mogu rasporediti kada nacionalni kapaciteti budu pod pritiskom.

Obim štete i javni izdaci

Do početka avgusta 2026. godine izgorelo je 489.826 hektara u EU — što je oko 13% iznad 14-godišnjeg proseka za isto razdoblje (2012–2025), prema Our World in Data. Po kumiulativnoj površini izgorene zemlje, 2026. je do 31. nedelje bila četvrta najgora godina u EU od 2012.

U 2024. godini, rashodi javnih budžeta za usluge zaštite od požara u EU iznosili su 43,8 milijardi evra (0,5% ukupnih javnih rashoda). Najveći izdaci su bili u Nemačkoj (13,7 mlrd €) i Francuskoj (7,9 mlrd €). Grčka je potrošila nešto više od 1 mlrd €, što čini 0,9% državnih rashoda — najveći udeo u EU.

Širi trendovi i rizici

Evropska komisija upozorava da će rizik od požara rasti usled klimatskih promena i da se zoniranje rizika pomera van tradicionalnog mediteranskog pojasa, obuhvatajući sada i države poput Češke, Nemačke i Švedske. Copernicus je zabeležio da je jun 2026. bio najtopliji u Zapadnoj Evropi i drugi najtopliji globalno, a poslednje tri godine (2024–2025) spadaju među globalno najtoplije ikada zabeležene.

Zaključak: Podaci pokazuju da EU raspolaže značajnim profesionalnim snagama i rastućim mehanizmima za međusobnu pomoć, ali klimatski trendovi i dalje povećavaju pritisak na resurse — pa su ulaganja, koordinacija i unapređena preventiva ključni za buduće sezone požara.