Velika studija u Velikoj Britaniji na skoro 980.000 ljudi povezuje pijenje "veoma vrućih" napitaka sa više od 3x većim rizikom od skvamoznog karcinoma jednjaka. Rizik raste i sa brojem napitaka — 6+ dnevno je povezano sa 71% većim rizikom. IARC definiše napitke iznad 65°C kao verovatno kancerogene; jednostavan savet je da se napitak ostavi da se ohladi pre konzumacije. Rezultati su asocijativni i ne dokazuju direktnu uzročnost, ali imaju praktičnu primenu u prevenciji.
Pijenje Veoma Vrućih Napitaka Može Trostruko Povećati Rizik Od Karcinoma Jednjaka — Velika Britanska Studija
Galina Zhigalova/Moment RF/Getty Images
Velika britanska studija koja je obuhvatila gotovo 980.000 odraslih povezuje konzumiranje veoma vrućih kafa i čajeva sa znatno većim rizikom od skvamoznog (pločastog) karcinoma jednjaka (SCC).
Šta je otkriveno?
Rezultati istraživanja
Istraživači sa Univerziteta u Oksfordu analizirali su podatke iz dve velike kohorte — Million Women Study i UK Biobank. Učesnici su sami prijavljivali da li preferiraju napitke "veoma vruće", "vruće" ili "toplo" i koliko takvih napitaka piju dnevno. Tokom prosečnog praćenja od 14,2 i 11,1 godinu zabeleženo je 2.348 slučajeva karcinoma jednjaka.
Rizici po temperaturi i količini
U poređenju sa ljudima koji su preferirali napitke "toplo":
- oni koji su preferirali "vruće" imali su približno dvostruko veći rizik od skvamoznog karcinoma jednjaka,
- oni koji su preferirali "veoma vruće" imali su preko tri puta veći rizik.
Osim temperature, i broj napitaka je bio značajan: pijenje 6 ili više toplih napitaka dnevno (nasuprot manje od 6) povezano je sa 71% većim rizikom za SCC, nakon kontrole za temperaturu.
Stručne ocene i preporuke
IARC je još 2016. klasifikovao pijenje veoma vrućih napitaka kao verovatno kancerogeno (definisano kao napici topliji od 65°C). Autori studije i nezavisni stručnjaci ističu da je verovatno mehanizam oštećenje i upala sluznice jednjaka usled ponovljenog izlaganja vrlo vrućim tečnostima.
Ograničenja studije
Važno je napomenuti da su temperature napitaka bili subjektivno prijavljene — različiti ljudi imaju različitu percepciju „veoma vruće“. Zato rezultati predstavljaju robusne asocijacije, ali ne mogu same po sebi dokazati konačnu uzročnost.
Konkretniji kontekst i savet
Iako su relativni rizici značajni, apsolutni rizik ostaje relativno nizak: u UK se raka jednjaka odnosi na oko 2% svih karcinoma, a procenjeni doživotni rizik je oko 1%. Ipak, u studiji se procenjuje da bi oko 14% novih slučajeva skvamoznog karcinoma jednjaka u UK moglo biti izbegnuto ako bi se ljudi suzdržali od pijenja veoma vrućih napitaka.
Praktičan savet koji autori daju je jednostavan: ostavite napitak da se ohladi ispod 65°C — to možete postići ostavljanjem napitka da stoji, dodavanjem hladne vode ili mleka, duvanjem ili uzimanjem manjih gutljaja.
Zaključak
Ovo je najveća dosadašnja studija koja povezuje naviku pijenja veoma vrućih napitaka sa porastom rizika od skvamoznog karcinoma jednjaka. Nalazi su relevantni i za zapadne populacije, ali buduća istraživanja sa merama temperature (umesto samo samoprijave) pomogla bi da se preciznije proceni odnos uzrok-posledica.
Napomena: Pušenje i dalje ostaje glavni pojedinačni faktor rizika za karcinom jednjaka; alkohol i zagađenje unutrašnjeg vazduha takođe doprinose većim stopama u određenim regionima sveta.
Pomozite nam da budemo bolji.
