Studija Harvarda pokazuje da krvni biomarker p-tau217 može predvideti rizik od demencije i do 10 godina pre simptoma. U analizi skoro 2.700 osoba (prosečno 70 godina), visoki nivoi p-tau217 povezani su sa 78% verovatnoće kognitivnog oštećenja u 10 godina, dok umereno povišeni nivoi nose 45% rizika tokom dekade. Istraživači upozoravaju da test ne može sam za sebe potpuno predvideti ishod i da su potrebne dalje, raznovrsnije studije.
Novi krvni test p-tau217 može predvideti rizik od demencije i do 10 godina ranije
A simple blood test measuring the p-tau217 protein could predict future cognitive decline in symptom-free older adults up to 10 years before any noticeable memory problems begin.
Jednostavan krvni test koji detektuje specifičan biomarker p-tau217 mogao bi pomoći u proceni rizika od Alchajmerove bolesti i budućeg kognitivnog pada i do deset godina pre pojave simptoma, pokazuje nova studija pod vođstvom istraživača sa Harvarda.
Šta je p-tau217?
p-tau217 je modifikovana forma tau-proteina koja se vezuje za stvaranje tzv. „zapleta“ u mozgu — promene povezane sa Alchajmerovom bolešću i gubitkom pamćenja. Merenje ove molekule u krvi omogućava brži i manje invazivan uvid u neuropatološke promene u odnosu na neke tradicionalne metode.
Even individuals with only moderately elevated levels of the biomarker face a significant 45% risk of cognitive decline over 10 years.
Ključni rezultati studije
U jednoj od najvećih analiza te vrste, istraživači su pratili skoro 2.700 kognitivno zdravih odraslih osoba prosečne starosti 70 godina do 10 godina. Glavni nalazi su:
- Pojedinci bez simptoma sa visokim nivoima p-tau217 imali su procenjenih 78% verovatnoće da razviju kognitivno oštećenje u roku od 10 godina.
- Osobe sa visokim nivoima imale su otprilike 1 od 3 šansu da pokažu znakove oštećenja unutar 5 godina.
- Čak i umereno povišeni nivoi korelisali su sa oko 45% rizika tokom jedne dekade.
Studija je predstavljena na Međunarodnoj konferenciji Alzheimerove asocijacije u Londonu i objavljena u The Journal of the American Medical Association (JAMA).
Researchers found identical, consistent risk patterns across nearly 2,700 participants from six international research groups.
Klinički značaj i mogućnosti
Autori, uključujući dr Rachel Buckley sa Harvard Medical School, ističu da bi, nakon daljih potvrda, testovi na p-tau217 mogli služiti za:
- rano identifikovanje ljudi sa povećanim rizikom,
- regrutovanje ispitanika u klinička ispitivanja preventivnih terapija, i
- praktičnu podršku pri praćenju i savetovanju pacijenata i porodica kada se pojave dostupne terapije za rane stadijume bolesti.
Ograničenja i upozorenja
Istraživači naglašavaju da p-tau217 nije konačan prediktor sudbine pojedinca. Na nivoe i rizik utiču i drugi faktori kao što su starost, genetski rizici (npr. APOE), funkcija bubrega i rasno/etničko poreklo. Potrebne su duže studije u raznovrsnijim populacijama kako bi se tačnost i primenjivost testa preciznije utvrdile.
Etika i praktična pitanja
Pre široke primene važno je razmotriti i etičke i psihološke aspekte ranog otkrivanja: kako će informacije uticati na pojedince, koje vrste savetovanja i podrške su potrebne, i kako će test biti dostupan i cenovno prihvatljiv. Takođe, trenutno ne postoje univerzalno odobrene terapije koje potpuno zaustavljaju bolest u ranoj fazi, pa sama informacija nosi važne implikacije za planiranje zdravstvene nege i životnih odluka.
Zaključak
Rezultati su obećavajući: krvni test za p-tau217 može pružiti vredan rani uvid u rizik od demencije. Ipak, test još ne može samostalno odrediti sudbinu pojedinca i zahteva dodatna ispitivanja i osmišljene protokole za kliničku upotrebu.
Pomozite nam da budemo bolji.
